Jullie houden van elkaar, en toch lopen gesprekken steeds weer uit op ruzie. De een voelt zich niet gezien, de ander snapt niet wat er nu weer mis is. Herken je dat? Dan ben je echt niet de enige. Als autisme meespeelt in je relatie, ontstaat ruzie vaak niet door onwil, maar doordat jullie elkaar net anders horen. In dit artikel vertel ik je waar dat vandaan komt en wat jullie er samen aan kunnen doen.
Waarom ontstaat er vaker ruzie als autisme meespeelt?
In mijn praktijk zie ik het steeds weer: twee mensen die het allebei goed bedoelen, maar elkaar telkens mislopen. Dat heeft zelden met liefde te maken. Het heeft alles te maken met de manier waarop jullie informatie, prikkels en emoties verwerken. Autisme is een spectrum en uit zich bij iedereen anders, maar een paar oorzaken kom ik bij bijna elk stel tegen.
- Hints komen niet aan. Een zucht, een blik of een opmerking als "het is wel erg rommelig hier" wordt letterlijk opgevat. De boodschap erachter blijft hangen.
- Te veel prikkels. Na een drukke werkdag is het hoofd al vol. Een gesprek dat er dan nog bij komt, kan voelen als de druppel.
- Onverwachte veranderingen. Een afspraak die verschuift of plannen die op het laatste moment veranderen, geven spanning die er later uitkomt.
- Gevoelens benoemen is lastig. Weten dát er iets is, maar niet kunnen zeggen wát, maakt dat de ander moet raden. En raden gaat vaak mis.
- Eerlijk is niet altijd zacht. Iets direct zeggen is vaak bedoeld als duidelijkheid, maar kan bij de ander binnenkomen als kritiek.
Wat er onder de ruzie zit
Een ruzie over de vaatwasser gaat bijna nooit over de vaatwasser. Daaronder zit vaak iets groters. De partner zonder autisme voelt zich alleen, niet gehoord of niet gewaardeerd. De partner met autisme voelt zich juist onbegrepen, overvraagd of steeds bekritiseerd, terwijl hij of zij écht zijn best doet. Beide gevoelens zijn echt. En zolang jullie alleen over de vaatwasser praten, blijft het daaronder liggen.
Het goede nieuws? Zodra je begrijpt wat er bij de ander gebeurt, verandert er vaak al veel. Niet omdat het probleem verdwijnt, maar omdat jullie het niet meer persoonlijk nemen.
7 tips voor minder ruzie in je relatie
1. Zeg wat je bedoelt, letterlijk
Vervang hints door een concrete vraag. Niet "het is hier wel een zooitje", maar "wil jij vanavond de keuken opruimen?" Dat voelt in het begin misschien kaal, maar het scheelt jullie allebei een hoop frustratie.
2. Kies het juiste moment
Begin een lastig gesprek niet direct na het werk, in de auto of als de kinderen erbij zijn. Spreek liever een vast moment af, bijvoorbeeld zondagmiddag met een kop thee. Zo weet je allebei wat er komt en kun je je erop voorbereiden.
3. Spreek een pauzeteken af
Als het hoofd vol raakt, helpt doorpraten niet meer. Spreek samen een woord of gebaar af dat betekent: ik heb even rust nodig en ik kom erop terug. Belangrijk is dat tweede deel. Een pauze is geen weglopen, en dat moet de ander ook zo kunnen voelen.
4. Vraag door in plaats van in te vullen
"Je doet het expres" of "het interesseert je gewoon niet" zijn invullingen. Vraag liever: "Wat bedoelde je toen je dat zei?" Je zult merken dat het antwoord vaak heel anders is dan je dacht.
5. Maak afspraken zichtbaar
Een gedeelde agenda, een weekplanning op de koelkast of een lijstje met wie wat doet. Duidelijkheid en voorspelbaarheid geven rust, en rust geeft ruimte voor elkaar.
6. Benoem ook wat goed gaat
Als het lang moeizaam gaat, zie je vooral wat er misgaat. Zeg het daarom ook hardop als iets wél goed gaat: "Fijn dat je eraan dacht om te bellen." Concreet en gemeend. Dat komt beter aan dan een algemeen compliment.
7. Leer elkaars handleiding kennen
Iedereen heeft een eigen handleiding: wat je nodig hebt om je goed te voelen, wat je stress geeft en hoe je liefde laat zien. Bij de een is dat een knuffel, bij de ander het tanken van de auto of samen op de bank zitten zonder te praten. Schrijf het samen op. Je zult versteld staan van wat jullie nog niet van elkaar wisten.
Als je doet wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gekregen.
Wanneer is hulp van buitenaf fijn?
Soms lukt het samen niet meer. De ruzies worden heftiger of juist stiller, je voelt je eenzaam naast je partner, of je draait steeds in hetzelfde rondje. Dan kan het helpen om iemand naast je te hebben die autisme begrijpt én die van jullie allebei is. Bij autisme relatiecoaching kom ik bij jullie thuis. We bespreken concrete situaties uit jullie dagelijks leven, ik leg uit hoe autisme werkt in jullie relatie en samen zoeken we naar wat voor jullie werkt. Niet wie gelijk heeft, maar hoe jullie elkaar weer kunnen vinden.
Ben jij de partner van iemand met autisme en zoek je vooral herkenning? Lees dan ook mijn artikel over een partner met autisme.
Wil je weten of relatiecoaching iets voor jullie is? Plan een gratis adviesgesprek. Dan kijken we samen wat jullie nodig hebben.
